Άρθρο – Όταν η κακοποίηση ζώων γίνεται “παιχνίδι” – Που οδηγείται η κοινωνία μας;

Άρθρο

Υπάρχουν ορισμένες εικόνες και συμπεριφορές που δεν γίνεται να τις προσπερνάμε αδιάφορα.
Υπάρχουν περιστατικά που μας αναγκάζουν να σταματήσουμε για λίγο, να κοιτάξουμε γύρω μας
και να αναρωτηθούμε σε τι κοινωνία μεγαλώνουν τα παιδιά μας και ποιες αξίες τούς
μεταδίδουμε καθημερινά.
Στο Ηράκλειο Κρήτης, όπως και σε άλλες περιοχές, οι ανησυχίες για τη συμπεριφορά
ορισμένων ανηλίκων απέναντι στα ζώα ανοίγουν μια συζήτηση που αφορά ολόκληρη την
κοινωνία. Όταν ένα παιδί θεωρεί διασκέδαση να τρομάζει ή να βασανίζει ένα μικρό γατάκι
ή ένα σκυλάκι, τότε δεν έχουμε μπροστά μας ένα αθώο παιχνίδι, αλλά μια συμπεριφορά που
απαιτεί προσοχή, παρέμβαση και ουσιαστική αντιμετώπιση.
Η εικόνα ενός μικρού παιδιού να κρατά ένα κλαδί και να προσπαθεί να χτυπήσει ένα
ανυπεράσπιστο ζωάκι, ακόμη και να το τραυματίσει στα μάτια, είναι κάτι που προκαλεί
αποτροπιασμό. Το ίδιο ανησυχητική είναι η χρήση μικρών εκρηκτικών, όπως τα λεγόμενα
δυναμιτάκια, με σκοπό να τρομάξουν ζώα που δεν μπορούν να καταλάβουν τι συμβαίνει ούτε
να προστατευτούν από τον κίνδυνο. Για ένα παιδί μπορεί να μοιάζει με αστείο ή με μια
στιγμή διασκέδασης. Για ένα μικρό ζώο, όμως, μπορεί να σημαίνει έντονο φόβο, τραυματισμό,
ακόμη και σοβαρές συνέπειες για την υγεία του.
Τα ζώα δεν είναι παιχνίδια, στόχοι εκτόνωσης ούτε αντικείμενα πάνω στα οποία μπορεί κάποιος
να δοκιμάζει τη δύναμή του. Είναι ζωντανά πλάσματα που αισθάνονται πόνο, φόβο και
ανασφάλεια. Δεν μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους απέναντι σε έναν άνθρωπο
που επιλέγει να τα βλάψει. Γι’ αυτό και η προστασία τους δεν αποτελεί απλώς μια
ευαισθησία ορισμένων φιλόζωων, αλλά ζήτημα πολιτισμού, παιδείας και κοινωνικής ευθύνης.

Το ερώτημα, ωστόσο, δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στα παιδιά που εμφανίζουν τέτοιες
συμπεριφορές.
Πού βρίσκονται οι μεγάλοι όταν συμβαίνουν όλα αυτά;
Ποιός εξηγεί στα παιδιά ότι δεν είναι σωστό να προκαλούν πόνο σε ένα αδύναμο πλάσμα;
Ποιός τους μαθαίνει πως η δύναμη δεν βρίσκεται στο να επιβάλλεσαι σε κάποιον
που δεν μπορεί να αντιδράσει, αλλά στο να προστατεύεις εκείνον που έχει ανάγκη;

Η οικογένεια αποτελεί τον πρώτο χώρο όπου διαμορφώνονται οι αντιλήψεις ενός παιδιού.
Το σχολείο, οι παρέες, το διαδίκτυο και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον επηρεάζουν
επίσης τη συμπεριφορά του. Κανείς δεν μπορεί να αποδώσει αυτομάτως μια σκληρή πράξη
σε μία και μοναδική αιτία.
Μπορούμε, όμως, να συμφωνήσουμε σε κάτι ουσιαστικό: η βία απέναντι στα ζώα δεν πρέπει
να αντιμετωπίζεται ως αστείο, ως κατόρθωμα ή ως μια συνηθισμένη παιδική αταξία.
Αντί να περιμένουμε να συμβεί ένα σοβαρό περιστατικό για να κινητοποιηθούμε,
χρειάζεται να μιλήσουμε στα παιδιά από νωρίς για την αξία της ζωής.
Να τους μάθουμε ότι ένα γατάκι που κρύβεται δεν προσπαθεί να προκαλέσει κανέναν,
αλλά φοβάται. Ότι ένας σκύλος που απομακρύνεται δεν προσκαλεί κάποιον να τον κυνηγήσει.
Ότι τα κροτίδες και τα δυναμιτάκια μπορούν να προκαλέσουν τραυματισμούς και να
τρομοκρατήσουν ανθρώπους και ζώα. Και, πάνω απ’ όλα, ότι ο σεβασμός δεν σταματά
στους ανθρώπους, αλλά επεκτείνεται σε κάθε ζωντανό πλάσμα.
Χρειάζεται, επίσης, να υπάρχει υπεύθυνη αντίδραση όταν κάποιος γίνεται μάρτυρας
τέτοιων περιστατικών. Οι ενήλικοι μπορούν να παρέμβουν με ασφάλεια, να ενημερώσουν
τους γονείς ή τους αρμόδιους φορείς και, όταν υπάρχει κίνδυνος ή τραυματισμός ζώου,
να απευθυνθούν στις αρμόδιες αρχές ή σε κτηνίατρο. Η δημόσια διαπόμπευση ανηλίκων
και η δημοσίευση προσωπικών στοιχείων δεν αποτελούν λύση.
Στόχος πρέπει να είναι η προστασία των ζώων, η διακοπή της επικίνδυνης συμπεριφοράς
και η ουσιαστική διαπαιδαγώγηση των παιδιών.
Η τοπική κοινωνία του Ηρακλείου έχει κάθε λόγο να προβληματιστεί, όπως έχει κάθε
κοινωνία όταν έρχεται αντιμέτωπη με τέτοια φαινόμενα. Ωστόσο, είναι σημαντικό να
ξεχωρίζουμε τις προσωπικές παρατηρήσεις και τις μαρτυρίες από τα επιβεβαιωμένα
περιστατικά. Χωρίς συγκεκριμένα στοιχεία, δεν μπορούμε να ισχυριστούμε ότι πρόκειται
για γενικευμένο φαινόμενο σε ολόκληρη την πόλη ή να αποδώσουμε τέτοιες πράξεις
στη νεολαία συνολικά. Τα παιδιά και οι έφηβοι δεν είναι όλοι ίδιοι, ενώ πολλοί δείχνουν
καθημερινά αγάπη και ενδιαφέρον για τα ζώα.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να κλείνουμε τα μάτια όταν παρατηρούμε συμπεριφορές
που προκαλούν ανησυχία. Η αδιαφορία δεν διορθώνει τίποτα. Αντίθετα, όταν μια επικίνδυνη
πράξη αντιμετωπίζεται με γέλια, σιωπή ή αδιαφορία, υπάρχει ο κίνδυνος να επαναληφθεί
και να γίνει αποδεκτή από το περιβάλλον του παιδιού.
Δεν είναι σωστό να καταδικάζουμε μια ολόκληρη γενιά, αλλά είναι απολύτως αναγκαίο να
καταδικάζουμε κάθε πράξη κακοποίησης. Η κοινωνία δεν γίνεται καλύτερη με θυμό
χωρίς αποτέλεσμα, αλλά με όρια, παιδεία, υπευθυνότητα και έμπρακτο ενδιαφέρον.
Οι γονείς οφείλουν να ακούν, να παρατηρούν και να εξηγούν. Τα σχολεία μπορούν να
ενισχύσουν την ενημέρωση και την ενσυναίσθηση. Οι αρμόδιοι φορείς χρειάζεται να
ανταποκρίνονται όταν καταγγέλλονται περιστατικά, ενώ οι πολίτες δεν πρέπει να
θεωρούν ότι η προστασία των ζώων είναι αποκλειστική υπόθεση κάποιου άλλου.

Γιατί τελικά, το ζήτημα δεν είναι μόνο τι κάνουμε στα αδέσποτα ζώα μιας γειτονιάς.
Είναι τι μαθαίνουμε στα παιδιά μας για τη ζωή, την ευθύνη και τη δύναμη.
Ένα παιδί που μαθαίνει να προστατεύει ένα αδύναμο πλάσμα κάνει ένα βήμα
προς την ανθρωπιά.
Ένα παιδί που μαθαίνει να το βασανίζει χρειάζεται έγκαιρη καθοδήγηση και παρέμβαση.
Ας μην περιμένουμε να δούμε ένα ζώο σοβαρά τραυματισμένο για να αναρωτηθούμε τι
πήγε λάθος. Ας μιλήσουμε σήμερα, ας ενημερώσουμε, ας εκπαιδεύσουμε και ας παρέμβουμε
υπεύθυνα όπου χρειάζεται. Γιατί ο τρόπος με τον οποίο φερόμαστε στους πιο αδύναμους
αποκαλύπτει πολλά για την κοινωνία που θέλουμε να είμαστε.
Και η προστασία ενός μικρού γατιού ή ενός σκύλου δεν είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια.
Είναι ένα μικρό, αλλά ουσιαστικό μέτρο του πολιτισμού μας.

©2026 ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΣΑΡΙΚΑΒΑΖΗ
Αρθρογράφος * Συγγραφέας