Άρθρο – Το πρώτο ορφανοτροφείο στην Ελλάδα –

Άρθρο

Το 1853 επικυρώνεται η λειτουργία του 1ου ορφανοτροφείου στην Ελλάδα, με χρηματοδότηση του φιλάνθρωπου ευεργέτη, Γιώργου Χατζηκώνστα, ο οποίος με τη διαθήκη του διατάσσει τη δημιουργία ομώνυμου ορφανοτροφείου με δικά του έξοδα. Εκτός δε από τα εισοδήματα του ορφανοτροφείου, ζητείται άδεια να δέχεται δωρεές προς όφελος της λειτουργίας του. Το ορφανοτροφείο, εντέλει, εγκαθίσταται με ενοίκιο σε κάποια ακατοίκητη έπαυλη της οδού Κεραμικού, όπου το 1856 υποδέχεται και το πρώτο παιδί.

Ο Γεώργιος Χατζηκώνστας γεννήθηκε το 1753 στα Ιωάννινα της Ηπείρου. Πατέρας του ήταν ο εύπορος Γιαννιώτης έμπορος Κωνσταντίνος Χατζηκώνστας και μητέρα του η Μαργαρίτα. Ήταν το τριτότοκο παιδί της οικογένειας ανάμεσα σε τρία αγόρια κι ένα κορίτσι. Τα δύο μεγαλύτερα αδέλφια ήταν ο Ιωάννης και ο Αναστάσιος, ενώ τα δύο μικρότερα λέγονταν Παύλος και Αικατερίνη.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το προσωνύμιο «Χατζής» του επωνύμου του δεν δόθηκε στον ίδιο αλλά ούτε στον πατέρα του. Δόθηκε παλαιότερα σε κάποιον προηγούμενο πρόγονό του και διατηρήθηκε μετέπειτα. Ως γνωστόν, το προσωνύμιο αυτό συνηθιζόταν να τίθεται προ του ονόματος κάθε ορθόδοξου χριστιανού που επισκεπτόταν τους Αγίους Τόπους και βαφτιζόταν στον Ιορδάνη ποταμό.
Την 31η Αυγούστου του 1845, ο Χατζηκώνστας πέθανε στη Μόσχα έχοντας ξεπεράσει το 90ό έτος της ηλικίας του. Ο τάφος του βρίσκεται στο κοιμητήριο της μονής Ντονσκόι της Μόσχας. Στο συγκεκριμένο μοναστήρι βρίσκονται ενταφιασμένοι πολλοί επιφανείς κάτοικοι της Μόσχας κατά το 18ο και 19ο αιώνα και τα μνήματά τους κοσμούνται από αγάλματα ή ολόκληρα γλυπτά συμπλέγματα.

Το ίδρυμα Γεωργίου και Αικατερίνης Χατζηκώνστα συστήθηκε με βασιλικό διάταγμα του Όθωνα το 1853. Είναι το παλαιότερο φιλανθρωπικό κατάστημα του νεοελληνικού κράτους, το οποίο παραμένει σε λειτουργία, και το τρίτο που ιδρύθηκε μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους. Απώτερος σκοπός του Ιδρύματος είναι η περίθαλψη, η ανατροφή και η εκπαίδευση άπορων αγοριών ηλικίας 6 ως 18 ετών.
Αρχικά το Ορφανοτροφείο εγκαταστάθηκε με ενοίκιο στην οικία Ν. Κύκλου στον Κεραμεικό. Το 1856 παραχωρήθηκε από τους κληρονόμους του Κ. Βράνη η οικία τους στη γωνία Μυλλέρου και Πειραιώς 68. Στη θέση εκείνη παλαιότερα διατηρούσε εξοχική κατοικία η Δούκισσα της Πλακεντίας.

Το 1901, με δαπάνη της Ελένης Γεωργίου Χατζηκώνστα, συζύγου του εγγονού του ιδρυτή, οικοδομήθηκε στον περίβολο του καταστήματος, με αρχιτεκτονική μελέτη του Ερνέστου Τσίλλερ, εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Ο ιερός ναός είναι το μοναδικό κτίσμα που σώζεται από το αρχικό κτίριο, καθώς το υπόλοιπο κατεδαφίσθηκε το 1963, και από το 1972 υπάγεται στα διατηρητέα.
Τον Οκτώβρη του 1972 αποπερατώθηκαν οι νέες ιδιόκτητες εγκαταστάσεις του ιδρύματος στη Λεωφόρο Κηφισίας 374, απέναντι από το Ολυμπιακό Στάδιο, και έτσι το ορφανοτροφείο συνεχίζει απτόητο την αποστολή του. Δίχως να λαμβάνει κανενός είδους οικονομική επιχορήγηση από το κράτος, το ίδρυμα υποστηρίζει περισσότερα από 40 παιδιά ηλικίας από 6 έως 18 ετών ως οικότροφους και 240 παιδιά αντίστοιχης ηλικίας εκτός ιδρύματος.

©2023 Λογοτεχνικό Mazagino

Αρθρογράφος – Λογοτεχνικό Περιοδικό