Άρθρο – Θέατρο σκιών Ινδία
Οι Ινδοί πιστεύουν ότι το θέατρο σκιών ξεκίνησε μέσω των θεών και γι’ αυτό οι παραστάσεις αρχικά παίζονταν έξω από τους ναούς του Shiva, ο οποίος θεωρείται προστάτης των φιγούρων του θεάτρου σκιών. Ο μύθος λέει ότι ο θεός Shiva και η γυναίκα του η θεά Parvati μια μέρα επισκέφθηκαν το μαγαζί ενός κατασκευαστή παιχνιδιών, ο οποίος είχε φτιάξει κάποιες ξύλινες κούκλες με ενωμένα άκρα. Η θεά Parvati ενθουσιασμένη με αυτές τις κούκλες, ζήτησε από το θεό Shiva ν’ αφήσει πνεύματα να μπουν στις κούκλες ώστε να μπορούν να χορέψουν. Έτσι κι έγινε. Ο κατασκευαστής που είχε φτιάξει τις κούκλες, βλέποντας αυτό το θέαμα πίσω από μια οθόνη, είδε μόνο σκιές και του ήρθε η ιδέα να κάνει φιγούρες θεάτρου σκιών.
Η ινδική λέξη «Σαουμπχίκα» που σημαίνει «σκιοπαίκτες» αναφέρεται στην Mahabhasya, σανσκριτική γραμματική του Πανταζάλι του 140 με 160 π.Χ. Πιθανόν αναφέρεται σε θέατρο σκιών ή σε απλά παιχνίδια σκιών.
Αρκετοί Ινδολόγοι όπως ο γερμανός Richard Pischel (18/1/1849-26/12/1908), ο επίσης γερμανός Heinrich Luders (25/6/1869-7/5/1943) και ο αυστριακός Moriz Winternitz (23/12/1863-9/1/1937), είναι της άποψης ότι τα σανσκριτικά δράματα «Mahaanaataka» γράφτηκαν για το θέατρο σκιών.
Πολλοί ακόμη ερευνητές υποστηρίζουν ότι η Ινδία είναι η γενέτειρα του θεάτρου σκιών. Άλλοι ισχυρίζονται ότι ήρθε από την Κίνα στην Ινδία.
Πάντως οι αρχαιότερες γραπτές αναφορές που αναφέρουν συγκεκριμένα θέατρο σκιών χρονολογούνται το 200 π.Χ. στο είδος «Τολού Μπομαλού» που σημαίνει αντίστοιχα κούκλα και δέρμα.
Οι φιγούρες είναι πολύχρωμες μεγάλων διαστάσεων και οι χαρακτήρες που συμβολίζουν ανθρώπους και αγίους είναι φτιαγμένες από δέρμα κατσίκας.
Οι θεοί και οι ήρωες από δέρμα ελαφιού και οι δαίμονες από δέρμα βουβαλιού.
Επίσης χρησιμοποιείται και το δέρμα ελαφιού.
Τα έργα είναι παρμένα από ινδικά έπη: τη Μαχαμπαράτα, τη Ραμαγιάνα και τις Πουράνες.
Κάθε παράσταση διαρκεί από 4 έως 8 ώρες με πολλούς παίκτες και συνοδεύεται από μουσικά όργανα.
Τις γυναικείες φωνές τις μιμούνται οι γυναίκες.
Το θέατρο σκιών επικρατεί στους νομούς Ορίσα, Κεράλα, Μαχαράστρα, Ταμίλ Ναντού, Άντρα Πραντές και Καρνατάκας.
Στους νομούς Ορίσας, Κεράλας και Μαχαράστρας, οι φιγούρες είναι ασπρόμαυρες ενώ στους υπόλοιπους νομούς είναι πολύχρωμες.
Στο νομό Ορίσας το θέατρο σκιών είναι γνωστό ως «Raavana Chhaya» που σημαίνει «Σκιά του Ράβανα». Η ιστορία αυτή βασίζεται στα έπη Ραμαγιάννα.
Στο νομό Μαχαράστρα το θέατρο σκιών είναι γνωστό ως «Camdyaachaa Bahulye» που σημαίνει «Φιγούρες από δέρμα». Επίσης είναι γνωστό ως «Chitra Marathigaru». Κι εδώ τα έργα είναι βασισμένα στα έπη Ραμαγιάννα.
Το θέατρο σκιών του νομού Κεράλας επίσης παίζεται αποκλειστικά βασισμένο στα έπη Ραμαγιάνα.
Ο νομός Άντρα Πραντές έχει την ισχυρότερη παράδοση στο θέατρο σκιών που ονομάζεται «Tholubommalata». Τα έργα είναι βασισμένα στα έπη Μαχαμπαράτα και Ραμαγιάνα. Οι φιγούρες σε ύψος είναι 1,2 έως 1,82 και τις χειρίζονται με λαβές από μπαμπού.
Στο νομό Καρνατάκας υπάρχουν δύο μορφές θεάτρου σκιών, γνωστές ως «Togalu gombe-atta». Επίσης αναφέρονται ως «Killekyathru». Άλλες ονομασίες είναι «Gombberama Chakkai Gobbeyata», «Togalu Gobbeyat», «Thol Pava-Kuthu» ή «Pavaikottu». Οι φιγούρες είναι φτιαγμένες από δέρμα κατσίκας με μέγεθος 1 έως 1,5 μέτρο ενώ στο άλλο είδος είναι αρκετά μικρές. Τα έργα εκεί είναι βασισμένα στη Μαχαμπαράτα, τη Ραμαγιάνα και τις Πουράνες. Οι παραστάσεις παραδοσιακά πραγματοποιούνται σε ναούς ως προσφορά στη θεά Bhagavathi (σανσκριτικά σημαίνει θεά). Οι ναοί βρίσκονται σε Palaghat, Trichur και Mallapuram disricts. Υπάρχουν 104 ναοί οι οποίοι είναι εξοπλισμένοι με μόνιμη σκηνή για τις παραστάσεις (σπίτι δράματος) που ονομάζεται «koothu madam». Οι παραστάσεις παρουσιάζουν αποκλειστικά επεισόδια από Κάμπα Ραμαγιάννα που διαρκούν 7 έως 21 νύχτες ή ακόμα περισσότερες σε ορισμένους ναούς. Οι παραστάσεις πραγματοποιούνται εποχιακά κατά τη διάρκεια του φεστιβάλ ενός ναού.
Στη Σρι Λάνγκα (πρώην Κεϋλάνη) τον 12ο αιώνα υπάρχουν αναφορές για δερμάτινες κούκλες που χρησιμοποιόντουσαν σε θέατρο σκιών με τ’ όνομα «Tol Pava Kuttu». Η περιγραφή αυτή υπάρχει σε ποίημα του Kunchan Nambiar (1705–1770). Κάτι αντίστοιχο με το θέατρο σκιών του νομού Κεράλας.
Στα χρονικά της Σρι Λάνγκα (Mahavasma=Great Chronicle) αναφέρεται η λέξη «Wilh» του 1211 μ..Χ. και περιγράφονται οι κούκλες του θεάτρου σκιών «Rupopajivana». Οι κούκλες «Rupopajivana» ονομάζονται επίσης «Mandapika» στη βόρεια Ινδία που είναι δερμάτινες φιγούρες και παίζονται πίσω από μια κουρτίνα.
©2023 Τάσος Ανδριώτης
Αρθρογράφος – Καραγκιοζοπαίχτης
Δεν παρακρατούμε τα δικαιώματα