Κριτική βιβλίου
Δεκαεννιά μικρές διαφορετικές αυτοτελείς ιστορίες. Μικρές σε έκταση μα να σωρό τα μηνύματα που μπορεί να εξάγει κανείς. Όπως ο ίδιος συγγραφέας μας ενημερώνει πρόκειται για ανθρώπους απλούς και καθημερινούς. Σε αντίθεση με την εξιδανίκευση και την προσθήκη υπεράνθρωπων χαρακτηριστικών η επιλογή ηρώων με αδυναμίες και πάθη αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης φύσης δίνει δυνατότητα στον εκάστοτε αναγνώστη να αναγνωρίσει κάποια κομμάτια του εαυτού του και βλέποντας την κατάληξη που έχουν ήρωες να στοχαστεί και να προβληματιστεί, αυτό νομίζω ότι είναι και η ουσία της τέχνης. Η απουσία χαρακτηρισμών και στοιχείων ψυχοπαθολογίας, επιβεβαιώνει τη δήλωση του συγγραφέα για τη ζωή, ότι όλα είναι θέμα επιλογών αρκεί να έχει κανείς το θάρρος να πληρώσει και το κόστος τους. Καλούμε να επιλέξουμε κάθε μέρα και κάθε στιγμή. Σίγουρα οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες επηρεάζουν σε ένα βαθμό τον τρόπο δράσης μας. Παρόλα αυτά και πάλι είναι στο χέρι μας, αν θα επιλέξουμε να γίνουμε θύματα και παθητικοί παρατηρητές βλέποντας το τρένο που λέγεται ζωή να φεύγει ή αν θα επιβιβαστούμε σε αυτό. Οι χαρακτήρες της τεχνικής ποινής στην πλειονότητα των ιστοριών είναι θύμα των ίδιων των πράξεων τους και των συμπεριφορών τους. Της αλαζονείας τους, της δειλίας τους, της αναποφασιστικότητα τους (Ένα εξαιρετικό παράδειγμα ότι το μόνο που δεν μπορεί να αποφύγει κανείς είναι ο χρόνος και η φθορά του αποτελεί προσθήκη της ιστορίας της γηραιάς κυρίας με την άνοια).
Η άσχημη κατάληξη των ηρώων δε χρησιμοποιείται από τον Συγγραφέα ως μέσο παραδειγματισμού. Ούτε έχει διδακτικό χαρακτήρα. Όπως προαναφέρθηκα είναι επακόλουθο συγκεκριμένων επιλογών, γι΄αυτό και δεν υπάρχει κάποια ηθική κρίση η μομφή από τον αφηγητή, ο οποίος εμφανίζεται με διάφορες μορφές ακόμα και μέσα στο ίδιο το κείμενο είναι φανερή αυτή η εναλλαγή ανάλογα με το τι εξυπηρετεί την αναγνωστική σκοπιά.
Η εξέλιξη των γεγονότων δίνεται με τη μορφή αιτιου αποτελέσματος.
Από ψυχολογικής προσέγγισης μπορούμε να διακρίνουμε κάποιες προβληματικές συμπεριφορές, χωρίς ωστόσο να δικαιολογούν συγκεκριμένους χειρισμούς ή ν΄αποτελούν άλλοθι. Εξάλλου τα στοιχεία που μας δίνονται δεν επαρκούν ώστε να προχωρήσουμε σε διαγνώσεις. Κάτι τέτοιο θα΄ταν εσφαλμένο.
Σε μια εποχή που το στίγμα και η εργαλειοποίηση της ψυχικής υγείας τείνει να γίνει μόδα, αξίζει κάνεις να συγχαρεί τον Συγγραφέα για την απουσία τέτοιων φαινομένων.
Αν ήταν θεατρικό έργο, θα μπορούσαμε ν΄αντιληφθούμε την παρουσία του μέσα από τα χωρικά άσματα.
Ο ίδιος εμμέσως μέσα από περιγραφές, σχόλια, μεταφορές καταδικάζει την κοινωνία και τους θεσμούς της. Θίγει διάφορα θέματα όπως τον σεξισμό, τις κοινωνικές αποκλίσεις, την κατάχρηση εξουσίας, την εκμετάλλευση της ανάγκης. Η κοινωνία βέβαια απαρτίζεται από ανθρώπους. Ν΄αλλάξει κοινωνία πρέπει πρώτα ν΄αλλάξουν οι άνθρωποι που την αποτελούν. Κάτι πάρα πολύ δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο. Γι΄αυτό και δεν κατακρίνει τα λάθη των ηρώων του. Τους αφήνεις στην κρίση μας. Μας δίνει τη δυνατότητα να συνδημιουργήσουμε μαζί του και αλλάξουμε την έκβαση των ιστοριών του.
2024 Γιώργης Λιαδάκης Ξενίδης
Αρθρογράφος – Ποιητής
Δεν παρακρατούμε τα δικαιώματα