12 η ώρα τα μεσάνυχτα. Ξεφυλλίζω τη νέα ποιητική συλλογή της Γεωργίας Σύκα που παρέλαβα δια χειρός το απόγευμα της ίδιας μέρας από την ίδια. Σκέφτομαι όλο το back story της: γιατί έχει ονομαστεί Ποίηση στο πατάρι, γιατί περάσαμε από την Ποίηση στο βαζάκι (η πρώτη της ποιητική συλλογή) στην Ποίηση στο πατάρι και πολλά ακόμα γιατί, τις απαντήσεις των οποίων είμαι τυχερός να γνωρίζω, αφού η Γεωργία Σύκα είναι φίλη μου και έχουμε συζητήσει πολλά για αυτήν τη συλλογή, κάτι για το οποίο χαίρομαι, μιας και δείχνει την εμπιστοσύνη της προς το πρόσωπό μου. Σκέφτομαι ότι ένα βιβλίο δεν είναι απλώς ένα βιβλίο, ένα αντικείμενο… Αφενός έχει και περιεχόμενο, μια κατάθεση ψυχής, σκέψεων, στιγμών ζωής, συναισθημάτων, εικόνων, βιωμάτων κτλ. και αφετέρου έχει από πίσω έναν άνθρωπο που κάθισε και τα έβαλε στο χαρτί όλα αυτά… Δεν είναι εύκολο πράγμα… Γράφουν πολλοί πλέον στις μέρες μας ποίηση (μια ανάγκη που σίγουρα την προκαλεί η εποχή μας με όλα τα αδιέξοδά της και τα κοινωνικά προβλήματα), αλλά δεν μπορούν να γράψουν όλοι. Κι αυτοί που γράφουν “καλή”, αξιόλογη ποίηση είναι ακόμα λιγότεροι. Θέλει οπωσδήποτε δουλειά, ευαισθησία και ταλέντο, ποιητικό χάρισμα. Ακόμα, πίσω ένα βιβλίο κρύβεται και μια μεγάλη ή μικρή ιστορία αναλόγως… Ο λόγος για τον οποίο γράφτηκε, ο σκοπός του, η διαδικασία του και πολλά ακόμα… Επομένως, τα βιβλία δεν μπορούμε να τα σνομπάρουμε με τίποτα. Είναι αδικαιολόγητο. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ένα αξιόλογο βιβλίο που είναι γραμμένο από ένα αξιόλογο άτομο, κι ας μην είναι ευρέως γνωστό. Την αξία του βιβλίου δεν τη φτιάχνει η δημοσιότητα, αλλά η ταπεινότητα και η ποιότητα. Η ποιητική συλλογή της Γεωργίας Σύκα σίγουρα δεν μπορεί να προσπεραστεί έτσι απλά. Κι ας είναι αυτοέκδοση και δεν έχει τη σφραγίδα κάποιου εκδοτικού που τα βιβλία του γίνονται best seller, κι ας μη φιγουράρει στις βιτρίνες των βιβλιοπωλείων… Είναι πολλά αυτά που παίζονται, πιστέψτε με, και δε σημαίνουν τίποτα για την αξία του βιβλίου. Και δεν ισχυρίζομαι πως δεν αξίζουν τα βιβλία που γίνονται best seller (πλην εξαιρέσεων), ισχυρίζομαι απλώς πως αξίζουν και τα άλλα, τα πιο αντιεμπορικά (συνήθως)… Τουλάχιστον οι κοντινοί άνθρωποι του κάθε δημιουργού θα έπρεπε να το γνωρίζουν αυτό και να τον στηρίζουν. Η αγορά ενός βιβλίου δε σημαίνει χρήμα. Σημαίνει ενδιαφέρον, αγάπη, νοιάξιμο, υποστήριξη στην προσπάθεια που κάνει κάποιος για το όνειρό του, για αυτό που του αρέσει και τον γεμίζει, για την ενασχόλησή του με μια υψηλής μορφής τέχνη, με την τέχνη που ποδοπατείται στις μέρες μας, έχει καταστεί μη κερδοφόρα και επομένως άχρηστη ή τουλάχιστον αχρείαστη (φαινομενικά), με την τέχνη που έχουμε πάψει πια να τη θαυμάζουμε και το μόνο που κάνουμε είναι να ψάχνουμε να βρούμε το παραμικρό ψεγάδι της για να την κατακρίνουμε, επειδή δεν μπορέσαμε να έχουμε εμείς αυτήν την ιδέα, επειδή δεν το καταφέραμε εμείς, από ζήλεια ή απλά από αδιαφορία, αφού μας μαθαίνουν να ενδιαφερόμαστε για άλλα πράγματα (πιο ανούσια στην ουσία)… Κι όμως, ο άνθρωπος πίσω από το βιβλίο, όπως και πίσω από το τραγούδι, το θέατρο, τον χορό κτλ. περιμένει να πάρει ένα αγκάλιασμα, ένα έμπρακτο μπράβο για την τέχνη που δημιουργεί. Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος για τον οποίο γράφει και εκδίδει το βιβλίο του ειδικά ένας συγγραφέας.
Ναι, αφού σκέφτομαι όλα αυτά τα ολίγα, λέω να ξεκινήσω να διαβάσω μερικά ποιήματα πριν κοιμηθώ (10 λεπτά διαβάσματος πριν τον ύπνο κάνει θαύματα) και ξεκινάει η συλλογή με το ποίημα Μουχλιάσαμε, δείχνοντας πώς έχουμε μουχλάσει και καθιστώντας το μια διαπίστωση την οποία όλοι μας κατά βάθος νιώθουμε. Και σε αυτό το σημείο θα ήθελα να τονίσω ένα χαρακτηριστικό της ποίησης της Γεωργίας: δε γράφει με ειρωνεία, όπως π.χ. τη συναντάμε στα ποιήματα του Καβάφη, αλλά με υπαινιγμούς. Υπάρχει μια λεπτή διαφορά. Άλλες φορές, βέβαια, μιλάει και ευθέως, ασυγκάλυπτα, αλλά και άλλες βάζει και καθαρή ειρωνεία. Σε κάθε περίπτωση, έχει ένα δικό της ξεχωριστό ύφος και η ποίησή της είναι μεταμοντέρνα, σύγχρονη, ζωντανή, σπαρταριστή… Μούχλα μου, μπίχλα σκόρπισες παντού, έγινες αιτία τσακωμού… Σημασία δεν έδωσες, όσα αγαπούσα λέρωσες, γράφει στο δεύτερό της ποίημα (Μούχλα μου), το οποίο αποτελείται από τρία μέρη. Και αναρωτιέμαι… Μιλάει όντως για τη μούχλα στον τοίχο ή μήπως για την ανθρώπινη; Να ένα παράδειγμα του υπαινικτικού παιχνιδιού που διαδραματίζεται. Στη συνέχεια (Ικεσία Ι, ΙΙ, ΙΙΙ), ικετεύει τον αγαπημένο της να την καθαρίσει από τη μούχλα, γιατί η αγάπη όλα μπορεί και τα καθαρίζει και τα γιατρεύει, όμως αυτή η μούχλα έχει γίνει συνήθεια, την έχει οικειοποιηθεί το ποιητικό υποκείμενο και δεν μπορεί να ζήσει στο απόλυτο τον έρωτα. Ίσως να είναι μουχλιασμένος κι αυτός και να έχει τα θέματα και τις φοβίες του, καθώς φαίνεται και από μέρους του αγαπημένου. Καταλαβαίνει, λοιπόν, πως μάλλον πρέπει να ξεμουχλιάσει από μόνη της και παραδέχεται (Παραδοχή Ι, ΙΙ, ΙΙΙ) ότι πρέπει να καθαρίσει το μέσα αλλά και το γύρω της (Αποφάσισα ξεσκαρτάρισμα ν’ αρχίσω, σχέσεις καινούργιες να δομήσω, να μείνουν μια και καλή στην άκρη πρόσωπα με ειρωνεία και φαρμάκι. Αποφάσισα τη μούχλα να ξορκίσω κι όλα του παρελθόντος να τα σβήσω, όλα αυτά που σάπισαν στα περασμένα ποτέ ξανά μπροστά μου να μην τα δω γραμμένα). Επίσης, δεν καθαρίζει μόνο, αλλά και ξεκαθαρίζει κάποια πράγματα που αφορούν τον τρόπο ζωής. Ορίζεται, προσδιορίζεται και επαναπροσδιορίζεται.
Και καθώς προχωράει η ανάγνωση, αυτό που γίνεται αντιληπτό είναι ο παλμός των στίχων, η εύστοχη ομοιοκαταληξία τους και ο ρυθμός τους. Επιπρόσθετα, παρατηρείται η χρήση τόσο λέξεων ποιητικών (όμορφων, επίσημων, σπάνιων) όσο και απλών, καθημερινών έως και “βρόμικων” (καύλα, γιουβέτσι κτλ). Και κάπου εδώ το ποιητικό υποκείμενο συγχωρεί τον εαυτό του, κάνει Φορμάτ, ξεχνάει το παρελθόν και αρχίζει να ονειρεύεται το μέλλον, ώστε να μπορέσει να βαδίσει σε έναν καλύτερο και πιο καθαρό δρόμο (Ξόρκι Ι, ΙΙ, ΙΙΙ). Έτσι, λοιπόν, με δουλειά με τον εαυτό, διαπιστώσεις και παραδοχές μπορεί να καταφέρει κανείς να ξορκίσει τη μούχλα (1η ενότητα: Ξορκίζοντας τη μούχλα).
Με την παραπάνω λεπτομερή ανάλυση της πρώτης από τις τρεις ενότητες της ποιητικής συλλογής Ποίηση στο πατάρι φαίνεται πως η ποιήτρια διηγείται μια γενικότερη ιστορία, παραδίδει ένα μεγαλύτερο μήνυμα, πέραν της ιστορίας και του νοήματος-μηνύματος που έχει και το κάθε ποίημα ξεχωριστά. Τα ποιήματά της διαβάζονται αυτοτελώς, αποκομμένα από τα υπόλοιπα αλλά και σε συνέχεια… Το ίδιο συμβαίνει, φυσικά, και με τη δεύτερη ενότητα Εκτός συναγωνισμού, αν και λιγότερο εμφανώς. Πολύ ενδιαφέροντες είναι και οι στίχοι τραγουδιών που βρίσκονται στην τρίτη ενότητα.
Μια ποιητική συλλογή πλούσια για το πνεύμα και τον συναισθηματικό μας κόσμο (53 ποιήματα, 105 σελίδες). Μια ποιητική συλλογή καλοδουλεμένη και γεμάτη μηνύματα. Μια ποιητική συλλογή που αξίζει οπωσδήποτε να διαβαστεί από όλους!!!
*Α, ξέχασα να πω πως δε σταμάτησα να διαβάζω τη συλλογή μέχρι να τελειώσει, με αποτέλεσμα να ξενυχτήσω.
Υ.Γ. Γεωργία, πολλά συγχαρητήρια, πραγματικά! Έπρεπε να βγει από το πατάρι αυτή η συλλογή και χαίρομαι που υπερπήδησες όλα τα εμπόδια! Σου εύχομαι να είναι καλοτάξιδη και να την αγκαλιάσουν πολλοί αναγνώστες όπως την αγκάλιασα εγώ!
*Θα κλείσω με τα λόγια που κλείνει την ποιητική της συλλογή και η ποιήτρια:
Να θυμάσαι
τα όνειρα τα παιδικά
το παιδικό δωμάτιο
και όλη την προσμονή
που γέμιζαν την καρδιά σου.
Να μην ξεχνάς
από πού ξεκίνησες
τι μόχθο σκόρπισες
για να φτάσεις
εδώ που είσαι τώρα.
Να κοιτάς
τα άστρα
και να ονειρεύεσαι
κάθε μέρα όλο και πιο ψηλά
κάθε νύχτα όλο και πιο αέρινα…
©2023 Γιώργος Τσιβελέκος
Αρθρογράφος – Ποιητής – Συγγραφέας
Δεν παρακρατούμε τα δικαιώματα