Ποίηση – ΚΕΚΛΙΜΕΝΟ ΘΕΡΟΣ –

Ποίημα

Πήρε κλίση απόψε η ζωή
Λόξεψε και η καρδιά λιγάκι
Δεν φυσάνε πια οι αρχαίοι άνεμοι
Δεν με ισοπεδώνουν τα παράξενα δρολάπια
Όλα ακινητούν μέσα στο δοξαστικό ημίφως
της ποίησης
Απαντοχή μου
και αγιάτρευτο τραύμα μου
Η νύχτα σηκώνει τα φουστάνια της
με διάθεση λάγνα
Η καταιγίδα κατηφόρισε προς το νότο
Τα βασιλικούδια της γιαγιάς Παρέσας
μοσχοβολάνε ασταμάτητα
κι εσύ απλώς
λείπεις
ως συνήθως τους τελευταίους αιώνες
Ο μικρός σκορπιός κοιμάται κάτω από την άσπρη πέτρα
Το ακριδάκι πηδάει χαρούμενο στα βρεγμένα χόρτα
Ο γρύλος τρελαίνεται να γρατσουνάει το λαρύγγι του Ιούλη
Κι εγώ παρούσα
Αμίλητη κι ερωτευμένη
με όλο το φως και όλο το σκοτάδι
τούτου του αθέριστου θέρους
όπως πάντα
κι όπως ποτέ…

©2026 Φιλαρέτη Βυζαντίου
Αρθρογράφος * Ποιήτρια

ΚΡΤΙΚΗ ΓΝΩΜΗ ΕΚΔΟΣΕΩΝ ΓΛΑΥΚΑ

Το συγκεκριμένο ποίημα κινείται με πολύ δυνατές εικόνες ανάμεσα στη γαλήνη και την απουσία,
μετατρέποντας ένα καλοκαιρινό τοπίο σ΄ένα εσωτερικό τοπίο της ψυχής.
Με εικόνες που συνδυάζουν τη φύση, τη μνήμη και τον έρωτα, η ποιήτρια καταφέρνει
να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα όπου το καθημερινό αποκτά σχεδόν μυθική διάσταση.
Οι στίχοι «κι εσύ απλώς λείπεις – ως συνήθως τους τελευταίους αιώνες»
αποτελούν την κορύφωση του ποιήματος, καθώς συμπυκνώνουν με πρωτότυπο τρόπο
το αίσθημα της διαχρονικής απουσίας.

Όπως συνήθως η γλώσσα της δημιουργού είναι λιτή αλλά ιδιαίτερα εικονοπλαστική,
ενώ η εναλλαγή φωτός και σκοταδιού λειτουργεί ως σύμβολο της διττής φύσης του έρωτα και της ύπαρξης.
Έχουμε να κάνουμε μ΄ ένα ποίημα εσωτερικής έντασης, που δεν επιδιώκει να εντυπωσιάσει με ρητορεία,
αλλά να συγκινήσει βαθιά, μέσα από την αυθεντικότητα της εξομολόγησης και την ποιητική δύναμη των εικόνων του.

Q & A

1. Πόσο δύσκολο είναι να πάρουμε από τη φύση συμβολισμούς;

Η φύση ίσως αποτελεί τον πρώτο και πιο αυθεντικό δάσκαλο της ποίησης.
Οι συμβολισμοί της δεν επιβάλλονται, γεννιούνται μέσα από τη σχέση
του κάθε ποιητή με τον κόσμο γύρω του.
Ένα λουλούδι, μια καταιγίδα, ένας γρύλος ή μια πέτρα
δεν είναι απλώς στοιχεία του τοπίου, αλλά φορείς συναισθημάτων,
μνήμης και εμπειριών.
Η δυσκολία, λοιπόν, δεν βρίσκεται στο να βρούμε συμβολισμούς στη φύση,
αλλά στο να καταφέρουμε να τους μετατρέψουμε σε προσωπική ποιητική γλώσσα
δίχως να χάσουν όμως την αλήθεια και τη αυθεντικότητά τους.
Όταν όμως αυτό συμβαίνει, η φύση παύει να είναι σκηνικό
και γίνεται συνομιλητής της ανθρώπινης ψυχής.

2.Πόσο δύσκολο είναι από ένα πεζό κείμενο να γραφτεί ένα ποίημα και το αντίθετο;

Θα πρέπει να γνωρίζουμε πως η μεταμόρφωση ενός πεζού κειμένου σε ποίημα και αντίστροφα,
είναι μια ιδιαίτερα απαιτητική δημιουργική διαδικασία.
Το πεζό στηρίζεται κυρίως στην αφήγηση, στην ανάπτυξη των γεγονότων και στη λογική ακολουθία,
ενώ η ποίηση αναζητά την ουσία μέσα από τη συμπύκνωση, τον ρυθμό, την εικόνα και τον υπαινιγμό.
Ένα πεζό μπορεί να κρύβει μέσα του ένα ποίημα και ο δημιουργός πρέπει να ανακαλύψει
τον εσωτερικό του παλμό.
Αντίθετα, όταν καλούμαστε να κάνουμε πεζό ένα ποίημα, η μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε
είναι στο να καταφέρουμε να διατηρήσουμε τη συγκίνηση και την ατμόσφαιρα
που μας έχει δώσει ο ποιητής, ώστε να μη χαθεί η δύναμη του.
Στην πραγματικότητα, δεν πρόκειται για μια απλή μεταγραφή, αλλά για μια νέα δημιουργία,
όπου κάθε μορφή απαιτεί τη δική της γλώσσα και τη δική της αλήθεια.

3. Ποιοι ήταν οι ποιητές που καθόρισαν και κατά κάποιον τρόπο ‘επέβαλαν’ τον ελεύθερο στίχο στην Ελλάδα;

Ο ελεύθερος στίχος στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σταδιακά, όπως είναι πολύ φυσικό,
μέσα από το έργο σημαντικών δημιουργών, που τόλμησαν να αποδεσμευτούν από την παραδοσιακή μετρική.
Πρωτοπόρος υπήρξε ο Κώστας Καρυωτάκης, ο οποίος άνοιξε νέους εκφραστικούς δρόμους,
ενώ η καθιέρωση του ελεύθερου στίχου συνδέθηκε κυρίως με τη Γενιά του ’30.
Ο Γιώργος Σεφέρης, ο Οδυσσέας Ελύτης και ο Γιάννης Ρίτσος απέδειξαν
ότι η μουσικότητα της ποίησης δεν εξαρτάται από την ομοιοκαταληξία ή το μέτρο,
αλλά από τον εσωτερικό ρυθμό και τη δύναμη της εικόνας.
Από εκείνη τη στιγμή, ο ελεύθερος στίχος έγινε το κυρίαρχο εκφραστικό μέσο
της νεοελληνικής ποίησης, όχι επειδή αντικατέστησε την παραδοσιακή μορφή,
αλλά επειδή έδωσε στους ποιητές μεγαλύτερη ελευθερία να εκφράσουν
τον σύγχρονο άνθρωπο και τις αγωνίες του.

Ευχαριστούμε πολύ!!!